Discover millions of ebooks, audiobooks, and so much more with a free trial

Only $11.99/month after trial. Cancel anytime.

Nuwe Stories
Nuwe Stories
Nuwe Stories
Ebook249 pages4 hours

Nuwe Stories

Rating: 2 out of 5 stars

2/5

()

Read preview

About this ebook

Die beste 21 verhale uit die inskrywings vir Human & Rousseau se Nuwe Stories-kortverhaalwedstryd vir skrywers onder dertig. In hierdie bundel kan jy die pols van ’n nuwe generasie Afrikaanse skrywers voel. Die verhale dek die hele spektrum: die alledaagse tot die bonatuurlike; drama, humor en tragedie; liefde, seks, familiesake en natuurlik die lewe en die dood.
LanguageAfrikaans
Release dateSep 11, 2012
ISBN9780798156455
Nuwe Stories
Author

Jeanette Ferreira

Jeanette Ferreira het in die Laeveld grootgeword. Na ’n akademiese loopbaan as o.m. professor in letterkunde, was sy by verskeie uitgewerye werksaam. Sy het al verskeie versamelbundels saamgestel, 12 boeke gepubliseer en is veral bekend vir haar gewilde historiese romans Babette, Catharina en Charlotta.  

Read more from Jeanette Ferreira

Related to Nuwe Stories

Related ebooks

Related articles

Reviews for Nuwe Stories

Rating: 2 out of 5 stars
2/5

1 rating1 review

What did you think?

Tap to rate

Review must be at least 10 words

  • Rating: 2 out of 5 stars
    2/5
    Ek is nie mal oor die vloekwoorde in die boek nie. Daarom gee ek 'n twee en het ook nie verder gelees aan die boek.

Book preview

Nuwe Stories - Jeanette Ferreira

30 Nuwe Stories

Saamgestel deur

Jeanette Ferreira en Suzette Kotzé-Myburgh

Human & Rousseau

Voorwoord deur die samestellers

Jeanette Ferreira

Wanneer ’n uitgewer jou versoek om twintig stories te kies van skry­wers dertig jaar en jonger, is dit ’n voorreg. Maar dit is ook buitengewoon moeilik. Nou werk jy nie met gesoute skrywers van wie jy verwikkelde patrone en deurleefde taalhantering kan verwag nie. Tog kan jy nie daarom toegewings maak nie. En jy sit verras orent oor die vaardigheid en die onverwagte aanslag wat in verhaal ná verhaal ontvou, die unieke register waarvan ’n nuwe geslag hom bedien.

Vir my was die sterkste vereiste die eenvoudigste en die oudste eis wat aan ’n verhaal gestel kan word: Dit moet iets oor ’n bekende saak sê op so ’n wyse dat die leser anders na dié saak kyk. Tydens die werkswinkel vir die skrywers wie se verhale uiteindelik op die kortlys was, was dit ook my eerste opdrag aan die skrywers: Skryf in een sin wat jou verhaal sê.

Dit het interessante reaksie tot gevolg gehad. Skrywers het eers (nogal benoud) rondgeval en toe op vernuftige wyse met skrapping en byvoeging begin. Daarna het hulle mekaar gekritiseer en advies gegee. ’n Storiefabriek in produksie. Die resultaat was afgeronde en volwaardige, sterk verhale. Party skrywers moes tydens die teepouse – onder groot gelag en soms in ’n stil, droewe oomblik – verantwoordelikheid neem vir hulle fiktiewe karakters se hebbelikhede, en tonele het hulle uit die stories na die werklikheid verplaas. Ek meen dit was deel van die werkswinkel dat die skrywers opnuut daarvan bewus geword het: verhale ontstaan in die werklikheid en gaan daarheen terug.

Hierdie kortverhaal-oes is merkwaardig. Die samestellers se opdrag was om twintig verhale uit nege en sestig ingeskrewe verhale te kies en help verfyn. Uiteindelik moes ons die uitgewery vra om een en twintig verhale op te neem omdat daar werklik soveel was wat publikasie verdien. Dit lyk vir my heel gepas ook na ’n soort mondigwording van nuwe Afrikaanse verhale. Die jonger mense is terug van die TV-skerms en die groot skerms en die rock-verhoë wat dekades lank die toneel oorheers het. Hulle gebruik die tegnologie wat saam met hulle generasie gekom het om te skryf. En dit is goeie nuus vir enige literatuur, want vandag se debutante is môre se profete.

In hierdie verhale kry die leser ’n blik op die ontnugtering en verwondering van die jonger geslag in ouer-kind-verhoudings, seks, dwelms, geweld, identiteit, skoonheid en pyn. Lees dit met aandag, want dit wys heen na die toekoms.

Human & Rousseau verdien lof vir die verhoog wat hulle geskep het om hierdie skrywers bekend te stel. Hopelik is hierdie bundel die eerste van ’n reeks wat later ’n duidelike spoor in die literatuurgeskiedenis sal trap.

Suzette Kotzé-Myburgh

Wat ’n opwindende projek! was my eerste gedagte toe Janita Holtzhausen van Human & Rousseau my nader om medesamesteller van hierdie bundel te wees. Des te meer omdat dit vir ongepubliseerde skrywers onder dertig is, en met die prikkelende tema Die eerste keer.

Dit interesseer my al lank dat daar op die oog af ’n groot gaping bestaan tussen my geslag (diegene wat laat in die 1980’s afgestudeer en begin werk het) en die geslag daarna. Dis asof hierdie geslag in ’n heel ander wêreld leef, ook op ’n heel ander manier, as die vorige geslag, al is die ouderdomsverskil maar vyftien of twintig jaar. Mettertyd kon ek twee merkers identifiseer wat moontlik daarmee verband hou: die internet, wat algemeen beskikbaar geraak het sedert die vroeë 1990’s, en die politieke omwentelinge in Suid-Afrika, met spesifiek oudpresident FW de Klerk se toespraak van 2 Februarie 1990 as ’n waterskeiding. (Dit was natuurlik ook die begin van ’n nuwe dekade, maar dié is selde meer as ’n kunsmatige merker.) Daar het sedertdien ’n derde merker bygekom: die talle jong Suid-Afrikaners wat ná skool oorsee gaan werk het – dit wat Manie de Waal in sy roman Trips die dienspligjare in Londen noem.

Die skrywers wie se werk in hierdie bundel opgeneem is, was in hul laerskooljare in ’n tyd toe ons land enorme sosiale en politieke verskuiwings beleef het, en die grootste deel van hul vormingsjare was inderdaad in ’n veranderde en heel nuwe wêreld. In dié nuwe wêreld staan tegnologie – rekenaars, selfone, TV, films, musiek, en deesdae ook sosiale media – voorop, maar ek het meermale gewonder wat word van lees en boeke in ’n samelewing oorspoel met soveel onmiddellike (massa)vermaak.

Hoe lyk die skryfwerk van hierdie jong korps dan? Nadat ons een en twintig verhale uit ’n aanbod van nege en sestig gekies en dit by werkswinkels verfyn en afgerond het, kan ek met vrymoedigheid sê: indrukwekkend. Hierdie stories bied ’n veelheid van stemme, ruimtes, temas en perspektiewe wat oor ’n besonder wye spektrum strek. Dit het aanvanklik die beeld van ’n kaleidoskoop by my opgeroep, daardie kleurryke speelding waarmee kinders hulle ure kon vermaak, maar dié is mettertyd verdring deur die beeld van ’n mosaïek: stukkies en splinters uit ’n gebroke werklikheid, soos brokkies van bord en koppie en teël en spieël, maar wat in die kunstenaar se hande vaardig saamgevoeg word tot ’n samehangende geheel.

Nuwe Stories bevestig dat met die kom en gaan van geslagte dit die stórie is wat nooit oud of uitgedien raak nie.

517.jpg

Centre stage is lewendig • Charl Bezuidenhout

Die deur kraak swaar oop. Ek stap huiwerig die gebou binne. Dis koud, ruik na muf en die hout kreun onder die skielike gewig van my voete. Die lang gang swyg soos die graf. ’n Donkerte druk swaar teen my siel. Langs ’n potplant val ’n vrolike sonstraaltjie tot op die vuil mat. Stofdeeltjies dans warrelend in die straaltjie op soek na hul vryheid. Waar is sy? Sy het dan gesê ek moet eenuur hier wees. Ek maak die deur versigtig oop. Daar vóór is dit. Ek snak na my asem. Dis beeldskoon! Die klein swart verhoog. Die bloedrooi gordyn wat liggies aan die vloer raak. Die stoele is van dieselfde materiaal as dié van die matte en die gordyn, maar sommige is plek-plek stukkend. Is dit nie maar wat mens van ’n ou teater kan verwag nie? Ek vryf ingedagte oor ’n paar stoele en stap stadig die trappies op na die verhoog. Ek skat waar die middel van die verhoog is en gaan staan daar. Ek is van voor af verlief. Dit is waar alles gaan gebeur. Waar my lewe begin het.

Hei! Jammer, skattebol! Skoon vergeet jy gaan kom. Ek sien jy het jou plekkie gevind. Is jy reg vir die ding?

Haar stem pas nie by haar kleredrag nie. Sy klink hopeloos te vriendelik vir iemand wat in ’n swart rok, swart leggings en swart skoene geklee is. Dan is haar grimering en hare ook nog pikswart.

Ek sug diep en hard. Ek stoot my skouers stadig terug. Wat lyk jy so depro, sonskyn? Dis mos nie wie jy is nie.

Ek treur. Sy probeer glimlag, maar dit lyk asof sy pyn verduur. Ek sal saam met dié plek ondergaan. Ek sweer ek gom myself vas in die middel van die verhoog. Die kaptein van ’n skip gaan mos altyd saam met die skip onder.

Is jy nie dalk net te geheg aan die plek nie, Heide?

Miskien. Maar dis waar my passie lê, John. Dis die enigste plek waar ek myself kan wees. Tranerig glimlag sy en staar na die veteraan-akteurs wat teen die mure hang en stof vergaar. Dan haal sy diep asem en ek kan in haar oë sien dat sy ’n antwoord soek.

Jy weet, Heide. Jy kan enige plek jouself wees. Daar bestaan nie so iets as dat jy jouself net op een plek kan uitleef nie. Jy moet dit begin besef voor dit te laat is.

John, asseblief! Almal sê dit vir my, maar antwoord nou my vraag. Is jy reg vir die ding?

Jip. Ek hoop so! Kom ons kyk of ons die plek kan red van stootskrapers en ’n nuwe woonstelblok.

Sy gaan sit op die punt van ’n stoel reg voor die verhoog en krap liggies aan haar been. Jy weet, ek het al alles probeer. Skole uitgenooi om funksies hier te hou, movie-aande gehou, kompetisies gehou. Maar niks. Absoluut niks. Hulle sal eerder na die nuwe teater wil gaan. Daar is glo ’n spierwit verhoog wat van kl